Weerarkaas ciidamada SNM ku soo qaadeen ciidamadii Maxamed Siyaad Barre waxa uu dhacay goor habeenimo ah oo inta badan dadka reer Hargaysa hurdeen, waxaana mar kaliya lagu baraarugay dayaanka rasaasta iyo hilaaca hubka la isku ridayay ee ka baxayay Magaalada.
Ciidamadii SNM oo aanay islahayn cududooda ciidan iyo niyad wanaagoodu waxa ay si badheedh ah weerar ugu qaadeen xarumihii Fadhiisimadii ciidamada sida taliska qaybta 26-aad, gaaskii 2-aad ee Birjeex iyo guutada taangiyada,waxaana halkaas ka dhacay dagaal culus oo fooda la isdaray.
Weerarkaas ciidamada SNM ku soo galleen gudaha Magaalada Hargeysa oo qayb ka ahaa hawlgul ciidamadii SNM ku soo galleen gudaha magaalooyinka Somaliland, waxa uu noqday habeen naanayso u baxaan  qaar ka mid ah hoggaamiyayaashii sare ee Ciidamadii Maxamed Siyaad Barre, sida Taliyihii Qaybta 26aad ee ciidamadii Soomaaliya Gen. Maxamed Siciid Xirsi (Moorgan) oo loogu magac daray Cabdi Bile oo ahaa orodyahan Soomaaliyeed oo caan ahaa, taas oo macnaheedu ahaa in Gen. Morgan cagaha wax ka dayay cabsi darteed, isaga oo haleeli waayay inuu kaxaysto baabuurtiisii faraha badnayd ee hogganayay hareerihiisa, waxaana habeenkaas xabadii u horaysay ku riday taliska Qaybta Gaadhi uu saarnaa Qori” Grand B” ah, oo uu waday Mujaahid la odhan jiray Caqaar.
Intii aanay SNM soo gelin gudaha magaalada Hargeysa shan maalmood ka hor, waxa ay Hargeysa u soo direen koox sahan ah oo tiradoodu ahayd 18 xubnood, waxaana sahankaas watay Mujaahid Gacmo-dheere, Alle haw naxariiste, waxaanay 18-kaas Mujaahid ka hawl galleen gudaha iyo daafaha magaalada Hargeysa iyaga oo ku sugnaa tan iyo maalintaas 31 May ee ay SNM soo gashay gudaha Hargeysa. Waxa 18-kaas mujaahid ka mid ahaa Mujaahid Cali Gurey oo hadda ka tirsan xisbiga  UDUB.
Ciidamada SNM ee Hargeysa soo galay waxa ay tiradoodu qiyaastii ahayd  ugu badnaan  ilaa 1200 oo mujaahid oo u badanaa dhallinyaro rag ah, dumarna waa ku jireen, waxay ahaayeen naftood hurayaal doonayey in ay u badheedhaan cudud ka mid ah ciidammadii ugu xooga badnaa Afrika. Ciidamadaas SNM ee Hargeysa soo galay waxa ka mid ahaa rag dhallinyaro ah oo u talaabay ka qayb galka halgankii SNM, ka dib markii ay u adkaysan waayay dulmigii iyo dhibaatadii dawladii Siyaad Barre ku haysay gobaladii Waqooyi.
Hawlgalkaas ciidamada SNM ku soo galleen Hargeysa waxa hoggaaminayay saraakiil Milatari oo ay ka mid ahaayeen Ibrahim Dhegaweyne, Muuse Biixi Cabdi, Dayib Gurey, Cabdiraxmaan Aw Cali, Cabdiraxmaan Xuunsho, Axmed Dhagax, Aadan Cadde, Maxamed Cilmi Samatar iyo mujaahidiin kale.
Habeenkaas iyo sidii wax u dhaceen waxa Wargeyska Geeska Afrika uga sheekeeyay Mujaahid Xuseen Cabdi Weerar oo ka mid ahaa dhallinyaradii habeenkaas Hargeysa soo galay kana mid ahaa Mujaahidiintii magaca weyn ku lahaa halgankii ururkii SNM kula jiray dawladii Maxamed Siyaad Barre.
“Waxaanu duhur cad  ka soo dhaqaaqnay tuulada Masaajidka Agtiisa ee Bali Samatar oo magaalada Hargeysa ka xigta dhinaca Koonfureed, waxaanan ahayn qiyaastii 1200 oo Mujaahid oo watay dhawr gaadhi oo Tikniko ah. Saddex guuto ayaanu ahayn oo kala ahaa Sancaani oo uu watay Mujaahid Weerar, Sayid Cumar oo uu watay Maxamed Cilmi Galaal iyo labaatanaad oo uu watay Mujaahid Axmed Dhagax. Dagaalku waxa uu casarkii ka bilaabay Sheekh Mooldhe oo aanu ku kulanay ciidamadii Cadawga, laakiin ciidamadaas cadawga umaanu degin ee si fudud ayaanu ku jiidhnay, haddana dagaal labaad ayaanu cadawgii ku kulanay Masalaha, waxaanay wateen ugu yaraan lix Taanki. Ciidamadii cadawga ee Masalaha waxa u hadhay guutadayadii Labaatanaad labadii guuto ee kalena habeen badhkii ayay soo galleen Hargeysa, waxaanay abaareen taliska guud oo ahayd qaybta 26aad, waxaanan halkaas joogay Gen. Morgan, waxa kale oo ay ciidamadii Mujaahidinta ahaa weerar ku qaadeen xerada Birjeex.
Annagu markii aanu qoladii masalaha soo kala calaf qaadnay waxaanu Hargeysa soo galnay subaxnimadii hore iyada oo guutooyinkii naga soo horeeyay wiiqmeen. Waxaanu Hargeysa ugu nimid ciidan yar oo ay haysteen Mujaahid Ina Haybe Goodhaadh iyo Mujaahid Maxamed Cilmi Galaal waxaanay joogeen Idaacadda dabadeeda.  Afar habeen ayaanu ku jirnay Idaacadda, dabadeedna habeenkii shannaad ayaanu u soo daadagnay dhinaca jidka loo yaqaan Togdheer iyada oo aanu noqonay ciidan badan, waxaanan xidhanay wixii dhinaca waqooyi ka xiga Jidka dheer ee daba mara Cisbitaalka.
Raggii habeenkaas Hargeysa la soo galay naf waayay tiradoodu  way badnayd waxase aan ka xasuustaa Mujaahid Weerar oo judhiiba dhintay, Mujaahid Riig, Cabdillaahi Gooni, Bashiir, Sanweyne iyo Mujaahidiin kale oo tiro badan, waxaanse Illaahay uga baryayaa inuu Naxariistii janno ka waraabiyo”
Waxa uu Mujaahid Xuseen intaas ku daray in markii ay Magaalada Hargeysa soo galleen dagaalkii xasilay, balse ciidamadii Cadawgu dib isu soo abaabulay, “Faqashtii way kala lumen oo way naxeen laakiin 15 cisho ka bacdi ayuu hoggaankoodii dib u soo noqday” ayuu yidhi Mr. Weerar.
Waxa uu Mujaahid Weerar sheegay in 31 May loogu beegay gudo galka SNM ee Hargeysa, iyada 31 May 1987 magaalada Jigjiga lagu dilay Mujaahid Aadan-Shiine oo ka mid ahaa halyayadii SNM oo lagu dilay shirqool ay soo abaabuleen ciidamadii Maxamed Siyaad Barre.
Waxa xusid mudan in markii dagaalku socday saddex Maalmood uu Hargeysa yimid Wasiirkii Gaashaandhiga ee dawladii Maxamed Siyaad Barre Gen. Gabyow oo bixiyay amarka ah in diyaaradaha iyo Madaafiicdu garaacaan magaalada Hargeysa oo aan loo kala aabo yeelin.
Wixi intaas ka dambeeyay waxa magaalada Hargeysa ka bilaabmay qax iyo kala yaac, iyada oo shacbiga Hargeysa u kala jabeen dhinacyada Waqooyi iyo Koonfureed, waxaanay Hargeysa laga bilaabo 31 May 1988 ilaa1991-kii ahayd goob dagaal.
Ururkii SNM waxa uu Cisbitaal ka dhigtay Geed-Deeble oo dhinaca Waqooyi ka xigta Magaalada Hargeysa. Markii cadawgu ogaaday in dhaawacii SNM lagu daweeyo Geed-deeble waxa lagu dalbaday diyaarado ka soo kacayay garoonka Hargeysa ee Cigaal Airport, kuwaas oo si xun u duqeeyay xaruntii Cisbitaalka ee Ururkii SNM.
Sidaas oo kale waxa ay diyaaraduhu duqaynayeen oo ay si arxan darro ah u garaacayeen dadkii Qaxoontiga ahaa ee ka baxayay dagaalka ka socda magaalada Hargeysa. Waxa kale oo ay diyaaradahaasi duqaymo xoog leh u gaysteen Taliskii guud ee ciidamadii SNM ee Bali-gubadle, Qudhac-Raamaale iyo guud ahaan Jiidda Koonfureed ee Magaalada Hargeysa. Waxa kale oo diyaaradahaas garoonka Hargeysa ka kacayay duqayn xoog leh u gaysteen Magaalada Hargeysa oo ay garoonka ay ka duulayeen ku yaalay.
Si kastaba ha ahaate, 27 May 1988 oo ahayd maalintii ciidamadii SNM soo galleen gudaha Burco iyo 31 May 1988 waxa ay noqdeen laba Maalmood oo horseed u ahaa xorayntii dalka Somaliland iyo Buruud jabkii ciidamadii xooga badnaa ee Maxamed Siyaad Barre.
Sidoo kale waxa ay labadan maalmood baabiyeen heshiiskii dhex maray Maxamed Siyaad Barre iyo Mingiste Hayla Maryan oo ujeedadiisu ahayd in lagu tirtiro halgankii Ururka SNM kaga soo horjeeday dawladii keli taliska ahayd ee Maxamed Siyaad Barre.

Wargeyska Geeska Afrika www.geeska.net